صفحه اصلی نقشه راه رویدادها تالار گفتگو نقشه سایت درباره ما گزارش ها English
     
 
 معرفي نقشه راه

 

  • مقدمات و تعاريف

نقشه راه (Roadmap) و برنامه ريزي برمبناي نقشه راه (Roadmapping) يك تكنيك نوين و بسيار انعطاف پذير براي برنامه ريزي، آينده پژوهي و تحليل هاي كلان و استراتژيك مي باشد. تغييرات مداوم محيط هاي كسب و كار، عادي شدن ظهور و جايگزيني سريع فن آوري هاي جديد و از طرف ديگر تلاطم هاي شديد بازار و تغييرات در نيازهاي كاربران، برنامه ريزي را به فعاليتي حياتي و اجتناب ناپذير براي كشورها، صنعت ها و سازمانها بدل كرده است.

 

نقشه راه فن آوري يك ابزار سيستماتيك براي كشف و برقراري ارتباط بين بازارها، محصولات و فن آوري هاي در حال توسعه در طول زمان مي باشد. استفاده از اين ابزار كمك مي كند تا در محيط پويا و بشدت متغير امروزه، با تمركز بر پويايي محيط و رديابي روند تغييرات فن آوري هاي موجود و پيش رو، موقعيت بهتري در بازارها داشته باشند و در گردونه رقابت بين كشورها، صنايع و سازمانها موقعيت بهتري ايجاد نمايند. (شهرياري, 1389)

 

  • نقشه راه و نقشه راه فن آوري

تدوين نقشه راه فناوري، نوعي از برنامه‌ريزي فناوري "نياز محور" است که به "شناسايي"، "انتخاب" و "توسعه‌ي فناوري (تكنولوژي)‌هاي جايگزين" براي پاسخ‌گويي به مجموعه‌اي از نيازها کمک مي‌کند. خروجي اين فرايند را "نقشه راه فناوري (تكنولوژي)" مي‌ناميم.

نمايش نقشه راه فناوري (تكنولوژي)، معمولا به شكل يك چارت چندلايه اي مبتني بر زمان مي‌باشد كه در آن موضوعات مختلفي به شكل لايه هاي مدل در كنار يكديگر قرار گرفته و نسبت آنها با يكديگر مشخص مي‌شود. اين لايه‌ها عمومـاً در بر گيرنده‌ي جنبه‌هاي تجاري و فنّي مي‌باشند. (كاشي, 1391)

 

 

 

تاريخ استفاده از تكنيك نقشه راه فن آوري به دهه 80 ميلادي و شركت موتورولا برميگردد كه اين شركت با سه هدف زير اقدام به توسعه نقشه راه فن آوري نمود:

الف- ايجاد تعادل بين موضوعات كوتاه و بلندمدت

ب-  ايجاد تعادل بين ابعاد استراتژيك و ابعاد عملياتي

ج- ايجاد هماهنگي ميان تكنولوژي و ساير منابع سازمان

"رابرت گالوين"   رئيس سابق هيات مدير ه ي شركت موتورولا، به عنوان پدر اين روش، تعريف زير را براي نگاشت مسير ارائه مي كند:

"نگاشت مسير، يك نگاه گسترده به آيند ه ي زمينه ي تحقيقاتي منتخب است كه از تصور و دانش جمعي در مورد مشخص ترين محر كهاي تغيير در آن زمينه، تشكيل شده است."

همچنين گالوين درباره ي هدف و مزيت نگاشت مسير مي گويد: نگاشت مسير، بينش ها را به هم مرتبط مي سازد، منابع را از دولت و بخش تجاري جذب مي كند، تحقيقات را بر مي انگيزد و پيشرفت ها را پايش مي كند.

به طور كلي نگاشتن مسير فن آوري، يك بينش يا ديدگاه مورد توافق همگان را در خصوص چشم انداز فن آوري در آينده براي تصميم گيران فراهم مي آورد .فرآيند نگاشت مسير، روشي براي شناسايي، ارزيابي و انتخاب بديل هاي راهبردي فراهم مي آورد كه به منظور دستيابي به فن آوري يا هدف تجاري مطلوب، مورد استفاده قرار مي گيرد. (موسويان)

  • مزيت هاي استفاده از نقشه راه فن آوري

كاربردهاي نقشه راه را مي توان بصورت خلاصه بصورت زير طبقه بندي كرد:

            - پيش بيني فن آوري آينده بازار و نيازهاي توليدي

            - شناسايي فن آوري بحراني آينده

            - پشتيباني تصميمات استراتژيك سرمايه گذاري از نظر اطلاعات تكنولوژيك

            - كاهش ريسك سرمايه گذاري

            - افزايش همكاري و مشاركت شركتها و هم افزايي دانش

            - ايجاد پلهايي براي انتقال فن آوري به كاربردهاي بازار

از مزيت هاي متد نقشه راه در ميان روشهاي برنامه ريزي(مثل برنامه ريزي استراتژيك)، توجه به نياز مشتري و برنامه ريزي بر اساس نيازهاي بازار است. اين روش باعث تشويق مديران و متخصصان براي فكر كردن به آينده بصورت نظام مند مي گردد. به عبارتي نقشه راه فن آوري، به مديران كمك مي كند تا افكار خود را در مورد آينده منظم تر، منطقي تر و ساختاريافته تر كنند و به توافق و تعقل جمعي در خصوص آينده هر صنعت و فن آوري توجه كنند.

  • الگوها(مدلهاي) تدوين نقشه راه فن آوري

مدلهاي تدوين نقشه راه فن آوري را مي توان از چند منظر طبقه بندي نمود. از منظر هدف/كاربرد، طبقه بندي 8 سطحي زير مورد استفاده قرار مي گيرد:

  1. برنامه ريزي محصول
  2. برنامه ريزي قابليتها/خدمات
  3. برنامه ريزي استراتژيك
  4. برنامه ريزي بلندمدت
  5. برنامه ريزي سرمايه دانش
  6. طرح ريزي برنامه
  7. برنامه ريزي فرآيند
  8. برنامه ريزي يكپارچه

همچنين از منظر قالب(شكلي) مي توان مدلها را به انواع زير طبقه بندي نمود:

  1. چندلايه اي
  2. ميله اي
  3. جدولي
  4. نموداري
  5. نمايش تصويري
  6. فلوچارت
  7. تك لايه اي
  8. متني

منابع:

  1. مقايسه الگوهاي مختلف تدوين نقشه راه فن آوري، محسن شهرياري، آناهيتا احمدي، حسن جوادي، بهروز ارباب شيراني، چهارمين كنفرانس ملي مديريت تكنولوژي ايران
  2. الگوريتم تدوين نقشه راه فناوري (تكنولوژي)براي محصولات نوظهور، اميرتوكلي كاشي، شركت مهندسي هوافضاي رها، وب سايت شركت(www.raha.co.ir)

http://www.raha.co.ir/ReportDetails.aspx?section=management&Id=62

  1. جزوه ضرورت نگاشت مسير فن آوري براي صدا و سيما، سيدمرتضي موسويان،‌ نشريه الکترونيکي «پيک آموزشي رسانه»

 

 

 

 

 




آخرین تاریخ بروزرسانی ۱۳۹۷/۱/۱۴
كليه حقوق اين سايت متعلق به پروژه سامانه ارتباطات هوشمند خودرویی است